Ouders als Onderzoekers

In dit participatief project nemen ouders zelf het voortouw. Ze delen hun ervaringen en inzichten over opvoeding en gaan samen op zoek naar antwoorden op de vragen die voor hen écht belangrijk zijn. Met de steun van procesbegeleiders en een wetenschapper werken de ouders hun ideeën uit tot concrete aanbevelingen. Zo ontstaat een waardevolle dialoog tussen ouders, professionals en beleidsmakers. Het resultaat? Nieuwe perspectieven en echte sociale verandering.
Voor dit project slaan we de handen in elkaar met (lokale) partners zoals o.a. inloopteams, Huizen van het Kind, welzijnsorganisaties, scholen, straathoekwerk en jeugddiensten.

De voorbije jaren liepen er al trajecten in Oostende, Asse en Gent, waar ouders hun stem lieten horen en mee richting gaven aan het beleid.

Gent

Een diverse groep ouders van de Gentse organisatie Hand-in-Hand ging van september 2025 tot mei 2026 het engagement aan om samen te onderzoeken hoe je, over verschillende talen en culturen heen, écht met elkaar in gesprek gaat.
Aan tafel werden veel talen gesproken en toch herkenden de ouders heel veel bij elkaar. Ze deelden wat hen bezighield als ouder, als partner en als mens. Niet alleen het opvoeden, maar ook werk, taal, geldzorgen en het gevoel er soms alleen voor te staan.
In het bijzonder zochten ze samen naar een manier om in dialoog te gaan met hun kind, hun partner, leerkrachten of andere ouders. Daaruit groeide een eenvoudige aanpak, gebouwd op drie principes: een open oor, een open hand, een open hart, altijd met aandacht voor de rol die cultuur speelt. 
De ouders bundelden hun inzichten in een meertalig boekje, Met elkaar in gesprek gaan, gemaakt door en voor ouders van Hand-in-Hand.
Wil je meer weten? Dat kan je hier doorbladeren.

"Bij Hand-in-Hand brengen we mensen uit heel verschillende culturen samen, en net daar toonde Ouders als Onderzoekers zijn kracht. Het traject creëerde rust, vertrouwen en een veilige plek om te delen wat ouders echt bezighoudt, niet alleen het opvoeden, maar het hele leven daarrond. Wat ouders daar samen opbouwden aan steun en verbondenheid, draagt veel verder dan de sessies zelf." — Chris Bens, bezieler van Hand-in-Hand in Gent

Asse

Een groep ouders van kinderen met extra zorgnoden ging in het voorjaar van 2025 het engagement aan omOuders als Onderzoekers

op onderzoek te gaan naar noden, drempels en uitdagingen die zijzelf en hun kinderen ervaren.
Ze deelden verhalen en
 ervaringen uit het dagelijkse leven met elkaar.

In het bijzonder stonden ze stil bij vier grote thema's die hen 
bezighielden:

👉 De zoektocht naar een diagnose en de juiste informatie
👉 De beleving van de ouder
👉 De leefwereld van het kind op school, in de opvang en in de vrije tijd
👉 De perceptie van de samenleving op kinderen met een specifieke zorgnood

Op 1 oktober 2025 presenteerden we de resultaten van Ouders als Onderzoekers in Asse, in 't Mankement in Zellik. 
Wil je meer weten? We verzamelden de verhalen van de ouders, hun conclusies en aanbevelingen in een verslagboek. 
Dat kan je hier doorbladeren. 

"We wilden in Asse niet vóór gezinnen denken, maar mét hen. Ouders als Onderzoekers maakte dat mogelijk: ouders van kinderen met extra zorgnoden brachten zelf in kaart waar ze tegenaan lopen, en die inzichten vertaalden we samen naar heel concrete aanbevelingen voor ons beleid, zoals een vrijetijdsaanbod op maat van deze gezinnen. Het traject leverde ons sterkere banden op met ouders die zich gehoord voelen. Voor elk lokaal bestuur dat participatie ernstig wil nemen, is dit een waardevolle methodiek." — Dorien Capens, gemeente Asse

oostende

in Oostende legde een groep Arabisch sprekende moeders met jonge kinderen een boeiend traject van twee jaar af.
Onder de naam Tawasoul onderzochten ze, samen met procesbegeleiders, hoe de communicatie met leerkrachten en andere onderwijsprofessionals kan verbeteren. 
Dertien Arabischsprekende moeders met kinderen tussen 0 en 6 jaar die zich recent vestigden in Oostende gingen op zoek naar wat hen helpt en belemmert om te connecteren met leraren en andere ouders op school.

"Verbinding is de glimlach aan de schoolpoort". Spoken word artieste Samira Saleh vat treffend de zoektocht naar verbinding van nieuwkomers met jonge kinderen. 

Op 3 december 2024 presenteerden VBJK en VCOK in de bibliotheek van Oostende de resultaten van Ouders als Onderzoekers in Oostende.

de onderzoeksresultaten in een notendop:

 Wil je bijdragen aan toegankelijk en inclusief onderwijs voor nieuwkomers? Volgende acties helpen:
👉 Zet in op initiatieven om ouders toegankelijke en correcte informatie te geven over de werking van de school en wat kinderen leren op school. Zorg voor een veilige context waarin ouders hun vragen kunnen stellen. Ga ook in op meer gevoelige thema’s, zoals bijvoorbeeld seksuele opvoeding. 

👉Durf als leraar én als ouder vragen te stellen en te praten over bezorgdheden. Zoek naar manieren om met elkaar te communiceren wanneer een ouder onvoldoende kennis van het Nederlands heeft. Met elkaar kunnen communiceren is immers noodzakelijk en in het belang van het kind.
👉Maak gebruik van tolken en brugfiguren. Ze kunnen helpen om de connectie tussen ouders en school te verbeteren.

Wil je meer weten? We bundelden de onderzoeksresultaten in een verslagboek. Dat kan je hier  doorbladeren. 

"Als groepswerker bij het inloopteam zag ik moeders die elke dag knokken om hun weg te vinden in een nieuwe taal en een nieuw schoolsysteem. Wat Ouders als Onderzoekers deed, was hen niet alleen een stem geven, maar ook de moed om die stem te gebruiken, om vragen te durven stellen aan leerkrachten en in dialoog te gaan. Door samen op zoek te gaan, ontdekten de moeders dat ze er niet alleen voor staan en dat ze dingen in vraag mogen stellen. Voor een organisatie als de onze is dit een manier om écht naast gezinnen te gaan staan in plaats van over hen te beslissen." — Alice Segaert, groepswerker inloopteam Oostende


Meer weten over hoe je kan inzetten op een goede ouder-school samenwerking?

Deze leestips op de website van VBJK helpen je op weg:
• De brochure Betrokken scholen, betrokken ouders met 12 sleutels voor een goede ouder-school samenwerking.
• Het inspiratieboek Warm, welkom en wederkerig voor kleuterscholen om te werken aan een goede, wederkerige ouder-schoolsamenwerking.
• De tool Verbinden met ouders. Deze tool helpt ondersteuners, coaches en leidinggevenden om samen met begeleiders of kleuterleraren te reflecteren en actie te ondernemen in het opbouwen van een stevig partnerschap met ouders en in het inclusief werken.